(Con)fusie in het onderwijs

(Con)fusie in het onderwijs

Scholen moeten de komende jaren gaan samenwerken omdat er steeds minder leerlingen zijn. Scholen voor het voortgezet onderwijs worden gedwongen tot samenwerking, willen zij een divers onderwijsaanbod kunnen blijven bieden. Naast deze ontwikkeling is het Passend Onderwijs nu ook een feit. Het blijkt voor veel problemen te zorgen. Tel daarbij op dat de steeds grotere regionale schoolbesturen zoals O2G2 intern niet goed functioneren en de confusie in het onderwijs is compleet.
Confusie betekent verwardheid, verlegenheid en beschaamdheid. Momenteel maak ik dit van dichtbij mee op een school die deel uitmaakt van O2G2. Ik begeleid het vmbo-docententeam dat problemen ervaart met leerlingen met gedragsproblemen. Na zelfonderzoek door het team is gebleken dat er schoolbreed geen vertrouwen is in elkaar, dat er geen veilig en positief klimaat is, dat afspraken niet worden nagekomen, dat er een klaagcultuur heerst en dat de organisatie traag en amateuristisch gevonden wordt. Door al deze situaties zijn docenten niet meer opgewassen tegen leerlingen met gedragsproblemen, terwijl het een geweldig team is met zelfreflectie, kennis en ervaring, bereidheid tot verandering en oplossingen weet aan te dragen. Hun handelingsverlegenheid komt niet alleen voort uit het gedrag van de leerlingen of uit henzelf, maar wordt voornamelijk veroorzaakt door de onrust vanuit de organisatie. Het sijpelt door de hele organisatie heen naar de onderste laag toe: de leerlingen. Deze school is hierin niet uniek; op diverse andere scholen waar ik gewerkt heb, heb ik dezelfde problemen van dichtbij meegemaakt.
Waarom betrekken schoolbesturen, die vaak bestaan uit één persoon, docenten niet in hun besluitvormingsproces? Het antwoord is voor-de-hand-liggend; het is te tijdrovend, er zijn tegengestelde belangen, plannen moeten bijgesteld worden enz. Besturen zouden in ieder geval de docenten op de hoogte moeten houden van de verschillende fasen in het veranderings- en besluitvormingsproces, inclusief het financiële plaatje. Als je weet waarom iets besloten wordt en wanneer het gaat gebeuren, dan kun je het begrijpen en je er mentaal op voorbereiden ookal ben je het er niet mee eens. De docenten van de betreffende school wisten voor de zomervakantie alleen dat er twee collega’s waren ontslagen en speculeerden over allerlei doemscenario’s, wat voor een hoop onrust zorgde. Na de zomervakantie was het een feit dat de school onderdeel was geworden van een andere school, en dat er bepaalde groepen leerlingen niet meer toegelaten werden. Beschaamdheid is hier op zijn plaats als je docenten op zo’n manier gebruikt als marionetten. Zij zijn hoogopgeleide, weldenkende en bevlogen mensen die erg waardevol voor je organisatie kunnen zijn. Het is een misser als je daar geen gebruik van maakt, want hoe onwetender je ze laat, hoe harder ze gaan klagen met alle gevolgen van dien.
Een andere ontwikkeling die problemen veroorzaakt, is dat docententeams moeten krimpen. Nu is het zo dat nieuwe, frisse docenten met een tijdelijk contract de school moeten verlaten. Dit is funest voor een goed functionerend team; juist jonge mensen met nieuwe ideeën blijken een team input en motivatie te geven. Zij komen net van de opleiding af en hebben geleerd hoe om te gaan met het Passend Onderwijs en interactief lesmateriaal, ontwikkelingen die niet meer weg te denken zijn maar voor veel oudere docenten een obstakel vormen. Jonge docenten staan dicht bij de leerling qua leeftijd en gebruik van moderne media. Dit komt de leerling ten goede. Besturen moeten samen met de docenten een antwoord vinden op de vraag hoe de docententeams gevormd gaan worden de komende jaren. Als de besluitvorming daarnaast ook transparant is, kunnen gefuseerde scholen straks voldoen aan de huidige visie van O2G2 dat zowel leerlingen als leerkrachten zich veilig en herkend voelen binnen de school. Dan komt de rest ook wel goed.

Geplaatst in Geen categorie

Nieuws